Güven Hastanesi Hematoloji Bölümünden Doç. Dr. Mehmet Gündüz, D vitamini hakkında yazdı.

İçindekiler

• D vitamini nedir?
• D vitaminin önemi nedir?
• D vitamini eksikliğinin nedenleri nelerdir?
• Yeterli miktarda D vitamini alımı için nelere dikkat edilmeli?

D vitamini nedir?

D vitamini yağda çözünen ve vücutta depolanan önemli vitaminlerden biridir.

D vitaminin önemi nedir?

D vitamini; diyetle alınan kalsiyum ve fosforun sindirim sisteminden emilimini ve kandaki düzeylerini normal tutarak kemik sağlığını destekler. D vitaminin diğer bir önemli etkisi ise kemik yıkımına neden olan “parathormon” olarak adlandırılan hormonumuzu baskılamasıdır. Bu hormon baskılanmazsa kemiklerdeki kalsiyum kana geri dönerek ve bu durumda azalmış kemik yoğunluğuna (osteoporoz veya osteopeni) yol açarak kemiklerin kolay kırılmasına neden olabilir. Ayrıca bağışıklık sistemi, kas ve kardiyovasküler sistem için de kuvvetlendirici etkisi vardır ve tiroid fonksiyonları ve normal kan pıhtılaşması için gereklidir.

Sonuç olarak D vitamini eksikliği, kolayca kırılabilen veya şekil değiştirebilen zayıf ve yumuşak kemiklere, düşme olasılığını artırtan zayıf kas yapısına yol açabilir.

Ülkemizde de D vitamini eksikliği sıklıkla görülür. D vitamini, vücudumuza besinler yoluyla ‘provitamin-D’ şeklinde alınır ve güneş ışınlarının etkisiyle deride D vitaminine dönüşür.

D vitamini eksikliğinin nedenleri nelerdir?

• Yetersiz D vitamini alımı,
• Bağırsakta emilim kusurları,
• Yetersiz güneş ışığına maruz kalmak,
• Yüksek faktörlü güneş kremlerini kullanmak,
• Koyu pigmentli cilde sahip olmak D vitamini eksikliğinin nedenlerindendir.

Ayrıca kış aylarında kapalı ortamlarda çokça vakit geçirilmesi nedeniyle D vitamini vücudumuzda eksik olabiliyor.

Büyüme çağındaki çocuklarda kemik büyümesi için D vitaminine ihtiyaç artmakta ve bu ihtiyaç yeterince takviye ile karşılanmadığı zaman ciddi D vitamini eksikliği ortaya çıkmakta; buna bağlı olarak yan etkilerle sonuçlanmaktadır.

Yeterli miktarda D vitamini alımı için nelere dikkat edilmeli?

Kışa hazırlık için yaz aylarında yeterli süre güneşte vakit geçirilmeli. Somon ve uskumru gibi yağlı balıklar; D vitamini eklenmiş süt, portakal suyu veya yoğurt, konserve ton balıkları; D vitamini eklenmiş tahıllar, yumurta, mantar en iyi D vitamini içeren gıdalardır. Bu nedenle tercih edilmeli ve bol bol tüketilmelidir.

Tüm bunlara rağmen yetersizlik veya eksiklik devam ediyorsa hekim kontrolünde D vitamini takviyesi alınmalıdır. Bunun için hekime başvurulmalı, hekim tarafından doğru doz ve ne kadar süre ile tedavi alınacağı belirlenmelidir.